Dit is het derde deel van een serie artikelen over fysiek welzijn, gebaseerd op het werk van Abu Zayd al-Balkhi. De volledige seminar kan hier bekeken worden: Physical Wellness Workshop: Balkhi's The Health of Bodies and Souls - Shaykh Faraz Rabbani
Het is opmerkelijk dat een geleerde zo uitgebreid over verschillende soorten voedsel en de voor- en nadelen ervan sprak. Het goede gebruik ervan is voordelig, en de nadelen worden vaak veroorzaakt door overmatig of verkeerd gebruik.
Abu Zayd behandelt zuivelproducten, eieren, granen, fruit, groenten en andere voedselproducten. Hij behandelt ook de eettijden, hoeveel men moet eten en over het belang van gebalanceerde maaltijden. Daarnaast bespreekt hij ook het belang van bewust drinken. Het is belangrijk om voldoende te drinken, maar men moet overmaat vermijden. Er moet volgens de Sunnah gedronken worden: in kleine slokjes, waartussen geademd wordt. Ook dient men niet in grote teugen te drinken, gezien het schadelijk voor het lichaam en in strijd met de Sunnah is.
Soorten Drinken
Er zijn verschillende soorten drinken. De basisdrank is water, maar andere dranken hebben voordelen die uit menselijke ervaring zijn gebleken. In onze tijd zouden we thee en koffie als voorbeeld kunnen gebruiken. Thee en koffie hebben voordelen, zoals het geven van energie. Ook hebben ze een sociale functie: mensen komen bijeen om samen te drinken.
Echter, als je in de nacht te veel cafeïne inneemt, kan het slaapproblemen opleveren, wat weer leidt tot een verstoring van het slaapritme. Bovendien kan te veel cafeïne je stemming beïnvloeden. Het doel is om iets tot het uiterste te benutten, maar dan ook op een voordelige manier. Ook zou men zich bewust moeten zijn van de nadelen. De nadelen worden geleerd door kennis op te doen. Met thee is het bijvoorbeeld zo dat mensen het niet als nadelig beschouwen, maar als je er melk en suiker aan toevoegt leidt het ertoe dat je een aanzienlijke hoeveelheid calorieën inneemt.
Het kernpunt van de Sunnah rondom eten en drinken is: dankbaarheid met minder. Naar verluidt zei de Profeet ﷺ: “De mens vult geen vat dat schadelijker is voor hem dan zijn maag. Het is voldoende voor een persoon om een paar happen te eten om zijn rug recht te houden.”
De mens verlangt naar voedsel: het maakt deel uit van het instinct tot overleving. Als er niet wordt opgelet, kan de angst om onvoldoende te eten of te drinken leiden tot overmatig eet- of drinkgedrag. Je hebt een aantal kleine happen nodig om je rug recht te houden: dit geeft jou de kracht om je wereldlijke en religieuze belangen na te streven.
De Regel van een derde
Dan is er een verlichting: als het echt moet, vul je maag voor een derde met voedsel, een derde met drinken en een derde met lucht voor je ademhaling. Er wordt gezegd dat een derde van je maagvulling ongeveer de helft is van wat je normaal gesproken wil eten.
Een van de manieren om eetgedrag te verminderen is door voldoende te drinken. Als je voldoende drinkt buiten de tijd dat je eet, kan dit het gevoel van honger verminderen. Wees ook doelgericht in wat je eet. Eet met dankbaarheid. Eet met bewustzijn van wat je eet.
Bovendien zit er ook veel waarde in honger. Dit kan ontstaan door te vasten, maar ook door niet te eten wanneer het niet nodig is. Naar verluidt zei de Profeet ﷺ: “Vast, en je zal gezond worden.”
Er zijn tijden waarin het goed is om te drinken, en tijden waarin het niet goed is. Het kan afhankelijk zijn van wat je drinkt, zoals het drinken van thee of koffie in de nacht. De algemene regel luidt: als je minder neemt, is dat veiliger voor je. De meeste mensen nemen veel meer dan wat overeenkomt met de Sunnah, zelfs meer dan wat de regel van een derde toestaat. Wees je daarnaast bewust van wat je eet.
Eten en Drinken
Nadeel zit verscholen in overmaat. Vermijd onnodig snacken en gewetenloos eten. Volg de Sunnah omtrent eten na, eet samen met anderen, neem kleine porties en voer gesprekken tijdens het eten. Het is niet goed om stil te zijn tijdens het eten of om alleen te eten, tenzij je geen andere keuze hebt.
Ook op werk zou men moeten proberen om met anderen samen te eten. Neem een kleine, doordachte hoeveelheid eten mee die je kiest op basis van zijn voordelen, eet met kleine happen, kauw het goed en bereid je volgende hap pas voor als je de vorige hebt doorgeslikt.
Het is Sunnah om Bismillah voor, en Alhamdulillah na het eten te zeggen. Veel vroege moslims zeiden zelfs Bismillah voor, en Alhamdulillah na elke hap. Maar voer daarnaast ook gesprekken tijdens het eten. Dit vertraagt je eettempo en helpt je er bewust van te zijn dat je genoeg hebt gegeten. Als je dan nog honger hebt, kan je eventueel daarna meer nemen. Drink daarnaast niet in grote teugen, maar in kleine slokjes.
Let op de tijden waarin je eet. Abu Zayd waarschuwt bijvoorbeeld voor eten voor het slapengaan. Te vaak eten gedurende de dag leidt doorgaans tot overmatig eetgedrag en gulzigheid.